Contractlogistiek

De druk op je supply chain neemt toe: meer kanalen, kortere levertijden, personeelsschaarste en steeds hogere verwachtingen van klanten. Tegelijk merk je dat eigen magazijnen, vloot en systemen veel aandacht vragen – aandacht die je eigenlijk wilt steken in productontwikkeling, commercie en groei.

Daar komt contractlogistiek in beeld: een strategische vorm van uitbesteding waarbij je een gespecialiseerde logistieke dienstverlener langjarig verantwoordelijk maakt voor een groot deel van je logistiek. Niet als losse dienst, maar als integrale oplossing met gezamenlijke doelen, KPI’s en continue verbetering.

In dit artikel leggen we uit wat contractlogistiek is, hoe het werkt, wanneer het wel (en juist niet) past en hoe je de samenwerking zo inricht dat je keten aantoonbaar beter presteert.

Wat is contractlogistiek?

Contractlogistiek is het langdurig, contractueel uitbesteden van (een groot deel van) je logistieke processen aan een gespecialiseerde logistieke dienstverlener. Denk aan warehousing, orderverwerking, transport, retourlogistiek en value added services, aangevuld met IT-koppelingen en rapportages.

Belangrijke kenmerken van contractlogistiek:

• het gaat om meerdere logistieke functies tegelijk, niet om één losse dienst;
• de samenwerking is langdurig en strategisch, geen ad-hoc inhuur;
• er is sprake van maatwerk: processen en systemen worden ingericht op jouw keten;
• je stuurt samen op prestaties, via afspraken over KPI’s, servicelevels en kosten.

In de praktijk wordt contractlogistiek vaak ingevuld door een 3PL-partner (third party logistics) die zowel opslag als transport en fulfilment organiseert.

Hoe werkt contractlogistiek in de praktijk?

Bij contractlogistiek spreek je met je logistieke partner af welke onderdelen van de keten hij overneemt en onder welke voorwaarden. Typische bouwstenen zijn:

• Inbound: lossing, controle, registratie, etikettering;
• Warehousing: opslag, locatiebeheer, voorraadtelling;
• Orderfulfilment: pick, pack, verzendklaar maken;
• Transport & distributie: linehaul, last mile, retourstromen;
• Value Added Services (VAS): ompakken, stickeren, bundelen, assemblage;
• Retourlogistiek: ontvangen, beoordelen, refurbishen of afvoeren;
• Reporting & control: dashboards, KPI-rapportages, verbeterplannen.

Kenmerkend is dat de logistieke dienstverlener niet alleen uitvoert, maar ook meedenkt en meebeslist: over netwerkontwerp, voorraadschetsen, cut-off tijden, seizoenscapaciteit, CO₂-reductie en IT-integratie.

Contractlogistiek, 3PL en 4PL

De term contractlogistiek wordt vaak in één adem genoemd met 3PL en 4PL. In grote lijnen kun je het zo zien:

• 3PL – de logistieke dienstverlener voert een pakket aan fysieke activiteiten uit (warehousing, transport, fulfilment) op basis van een contract.
• Contractlogistiek – de manier waarop zo’n 3PL-samenwerking is ingericht: langjarig, integraal en prestatiegestuurd.
• 4PL – een regiepartij die vooral de regie en coördinatie doet over meerdere 3PL’s en vervoerders, vaak zonder eigen fysieke operatie.

Een contractlogistiek partnership kan dus door één 3PL worden ingevuld, maar ook onderdeel zijn van een 4PL-oplossing waarbij de regie over de totale keten extern wordt belegd.

Voor jou als verlader is de kernvraag: welke activiteiten wil je uitbesteden en waar wil je zelf regie op houden? Contractlogistiek helpt om daar een duidelijke scheidslijn in aan te brengen.

Wanneer kies je voor contractlogistiek?

Contractlogistiek past niet bij elke organisatie. Het is vooral interessant als je jezelf herkent in één of meer van de volgende situaties:

• Je groeit hard en je huidige magazijncapaciteit en organisatie lopen tegen hun grens.
• Je wilt naar één of een paar centrale logistieke hubs in plaats van versnipperde locaties.
• Je hebt sterke seizoenspieken of campagnes waardoor je snel wilt kunnen op- en afschalen.
• Je wilt investeren in technologie (WMS, TMS, mechanisatie), maar niet alles zelf opbouwen.
• Je supply chain is strategisch belangrijk, maar logistiek is niet je kernactiviteit.

Contractlogistiek is minder logisch als je volumes klein en stabiel zijn, je veel zeer bedrijfsspecifieke processen hebt of als fysieke logistiek juist wel je kernproduct is.

Voordelen van contractlogistiek

Een goed ingericht contractlogistiek partnership levert meer op dan “minder gedoe met magazijnen”. Belangrijke voordelen:

1. Focus op je kernactiviteiten

Je management en teams kunnen meer tijd besteden aan product, merk en klant, terwijl de dienstverlener de logistieke operatie professionaliseert. Je koopt als het ware schaal, kennis en focus in.

2. Kunnen leiden tot lagere en stabielere kosten

• betere benutting van mensen, ruimte en middelen;
• toegang tot gezamenlijke capaciteit (multi-client magazijnen);
• minder piek- en spoedkosten door betere planning en buffering.

De totale kosten van contractlogistiek zijn vaak transparanter: je spreekt tarieven en KPI’s af en ziet in rapportages precies waar het geld naartoe gaat.

3. Sneller kunnen veranderen

Door te werken met flexibele contractlogistiek kun je sneller inspelen op nieuwe klanten, kanalen of landen. Je hoeft zelf niet telkens nieuwe locaties, systemen of teams op te bouwen.

4. Toegang tot technologie

Contractlogistiek-partners werken meestal met volwassen WMS/TMS-oplossingen, geautomatiseerde rapportages en soms mechanisatie of robots. Je profiteert direct mee, zonder alle investeringen alleen te dragen.

5. Betere performance en klantbeleving

Met duidelijke afspraken over OTIF, doorlooptijden, foutpercentages en retourafhandeling kun je de logistieke performance gericht verbeteren – wat direct merkbaar is voor je klant.

Risico’s en valkuilen bij contractlogistiek

Contractlogistiek is geen wondermiddel. Zonder goede voorbereiding en sturing loop je risico’s:

• Te veel afhankelijkheid – als alle kennis en data bij je partner zitten, wordt wisselen lastig.
• Mismatch in cultuur en verwachtingen – waar jij flexibiliteit verwacht, stuurt de partner op efficiency (of andersom).
• Onduidelijk mandaat en rolverdeling – wie bepaalt wat bij verstoringen, seizoenspieken of capaciteitsconflicten?
• Focus op prijs in plaats van total cost – een lage palletprijs zegt weinig als de service zwak is of de voorraad hoger moet.

Juist daarom is het belangrijk om contractlogistiek te benaderen als een strategisch partnership.

KPI’s om contractlogistiek te sturen

Een aantal veelgebruikte KPI’s om contractlogistiek te monitoren:

• OTIF (On Time In Full) per klant/kanaal;
• Doorlooptijd van order tot levering;
• Pick- en pack-productiviteit (regels/collo per uur);
• Foutpercentage (claims, retouren door fouten);
• Vulgraad voertuigen en drop-density;
• Voorraadnauwkeurigheid en voorraadrotatie;
• CO₂ per zending of per order.

Belangrijk: kies een beperkte set KPI’s die direct bijdragen aan je strategische doelen.

Conclusie

Contractlogistiek is geen “extra dienst”, maar een langjarig, integraal en prestatiegestuurd partnership waarmee je een duidelijke scheidslijn aanbrengt tussen wat je wilt uitbesteden en waar je zelf regie op houdt. Als je groeit, meer flexibiliteit nodig hebt, wilt versnellen met technologie of je logistieke performance aantoonbaar wilt verbeteren, kan contractlogistiek je keten wendbaarder, schaalbaarder en beter stuurbaar maken — mits je het goed voorbereidt. Dat vraagt om een helder ontwerp, een partner die past bij je ambities en stevige governance met KPI’s, rapportage en een gezamenlijke verbeteragenda. Zo maak je van logistiek geen operationele afleiding, maar een strategisch onderdeel van je groei en klantbeleving.